Startup
Hər bir qurucu müəyyən mərhələdə eyni sualı verir: investorlarla əlaqə saxlamaq üçün hələ tezdir, yoxsa artıq çox gecikmişəm? Startup investisiyası ilə bağlı danışmağa başlamaq üçün müəyyən edilmiş konkret tarix yoxdur. Əsas məsələ neçə aydır məhsul üzərində işlədiyiniz deyil, pul yatırmağa hazır olan bir şəxsə nə göstərə bildiyinizdir.
Universal Başlanğıc Nöqtəsi Yoxdur
Bəzi qurucular məhsul hələ mövcud olmadan investorlarla danışmağa başlayırlar. Onların əsas üstünlüyü yalnız güclü komanda və həll etməyə çalışdıqları problemi dərindən anlamalarıdır. Digərləri isə ödəniş edən müştəriləri və əsaslandırılmış rəqəmləri olduqdan sonra investor axtarmağa başlayırlar. Hər iki yanaşma maliyyələşən şirkətlər yarada bilər. Nəticəni müəyyən edən amil təqvim deyil, uyğunluqdur: hazırda sübut edə bildikləriniz qarşı tərəfin hansı mərhələdə investisiya etməyə hazır olduğu ilə uyğun gəlirmi?
İnvestorlar Əslində Nələrə Diqqət Edir?
Angel investor, venture capital fondu və ya korporativ investorla danışmağınızdan asılı olmayaraq, söhbətin arxasındakı əsas suallar eynidir:
- Komanda kimlərdən ibarətdir və niyə məhz bu komanda problemi həll etmək üçün doğru seçimdir?
- Hazırladığınız məhsula real ehtiyac olduğunu göstərən hansı sübutlar var?
- Məhsul uğurlu olarsa, bu imkan nə qədər böyük ola bilər?
Erkən mərhələdə komanda ən böyük rolu oynayır. Daha sonrakı mərhələlərdə isə sübutlar və traction göstəriciləri əsas əhəmiyyət qazanır.
İdeya Mərhələsi və Traction Mərhələsi
İdeya mərhələsində startup investisiyası ilə bağlı söhbət əslində insanlara edilən investisiyadır. Bu mərhələdə siz hələ biznesi sübut etmirsiniz, daha çox düzgün qərarvermə bacarığınızı, sürətinizi və sahə üzrə biliklərinizi göstərirsiniz. Məhsul artıq mövcud olduqda və real istifadəçilər ondan istifadə etməyə başladıqda isə söhbətin istiqaməti dəyişir. İnvestorlar artıq aşağıdakı göstəricilər haqqında suallar verməyə başlayırlar:
- Retention
- Böyümə sürəti
- Unit economics
- Sadəcə vizion deyil, real nəticələr
Heç bir mərhələ investisiya toplamaq üçün yanlış deyil. Sadəcə fərqli mərhələlər fərqli investorlarla fərqli söhbətlər tələb edir.
Fərqli İnvestorlar, Fərqli Zamanlama
Angel investorlar və erkən mərhələ dəstəkçiləri adətən qurucunun inamına və işlək prototipə əsaslanaraq investisiya etməyə daha açıq olurlar. Venture capital fondları isə, xüsusilə ilkin mərhələdən sonrakı investisiyalarda, daha çox təkrarlana bilən tələbat görmək istəyirlər:
- İstifadəçilərin məhsula geri qayıtması
- Böyüyən satış və ya tərəfdaşlıq pipeline-ı
- Bir neçə ay əvvəl mövcud olmayan gəlir göstəriciləri
Korporativ investorlar isə adətən daha sonrakı mərhələdə daxil olurlar. Onlar məhsulu pilot layihə kimi tətbiq etmək və ya tərəfdaşlıq qurmaq üçün konkret əsas görmək istəyirlər. Öz mərhələnizi düzgün investor növü ilə uyğunlaşdırmaq təqvimdə müəyyən tarixə çatmaqdan daha vacibdir.
İnvestorlarla Danışmaq üçün Hələ Tez Olduğunu Göstərən Əlamətlər
Aşağıdakı hallarda böyük ehtimalla investorlarla danışmaq üçün hələ erkəndir:
- İlk 10 istifadəçinizin kim olduğunu izah edə bilmirsiniz
- Məhsul hər həftə istiqamətini dəyişir
- İnvestorun sizə nə qurmalı olduğunuzu deməsini gözləyirsiniz
Kapital aydın olmayan problemi həll etmir.
Hazır Olduğunuzu Göstərən Əlamətlər
Siz məhsulunuzu qurduqdan sonra nə dəyişdiyini sadə şəkildə izah edə bildiyiniz və bunu dəstəkləyən bir göstəriciniz olduğu zaman investorlarla danışmağa hazırsınız. Bu böyük rəqəm olmaq məcburiyyətində deyil. Sübutlara əsaslanan inam, sadəcə ümidə əsaslanan inamdan tamamilə fərqli görünür.
Çox Gecikməyin Mənfi Tərəfi
Əks yanaşma da çox yayılmış səhvdir. Qurucular məhsulun “daha hazır” olmasını gözləyərək aylarla tək işləməyə davam edirlər. Bu müddətdə komandadan kənar heç kim məhsulu görmür. Əslində investorlarla söhbət yalnız maliyyə axtarışı deyil, eyni zamanda bazardan gələn geribildirim mexanizmidir. Bu prosesi sonsuz şəkildə gecikdirmək şirkəti qorumaq deyil. Sadəcə bazarın sizin fərziyyələrinizlə razı olub olmadığını öyrənəcəyiniz anı təxirə salmaqdır.
Əslində Nə Zaman Başlamaq Lazımdır?
İnvestorlarla danışmağa başlamaq üçün doğru zaman müdafiə edə biləcəyiniz konkret bir şeyə sahib olduğunuz andır.
Bu aşağıdakılardan biri ola bilər:
- Güclü bazar müşahidəsi
- İşlək məhsul
- İlkin traction
Startup investisiyası konkret tarixə çatmaqla bağlı deyil. Bu, mərhələnizə uyğun sübutlarla dəstəklənən və qarşı tərəfin inanacağı aydın bir hekayəyə sahib olmaqla bağlıdır.
